Soğuk hava deposu bakımı iki katmanda yapılır. İşletme her gün basit kontrolleri yapar: sıcaklık kaydı, kapı ve conta, evaporatörde buz, kondenser önü. Servis ise periyodik bakımda kondenser ve evaporatörü temizler; defrost, drenaj, gaz basınçları, kaçak, elektrik bağlantıları, sensör ve alarmı kontrol eder. Bakım sıklığı tek bir kurala bağlı değildir; deponun kullanım yoğunluğu, ortamın tozu ve üreticinin talimatı belirler. Belirli büyüklüğün üzerindeki sistemlerde periyodik sızıntı kontrolü ayrıca yasal bir yükümlülüktür.
Bakım neden önemli?
Soğuk oda arızalarının çoğu küçük başlar. Kirlenen kondenser basıncı yükseltir ve kompresörü zorlar. Yıpranan conta içeri nem alır, evaporatör buz tutar. Gevşeyen bir elektrik bağlantısı ısınır ve kontaktörü yakar. Bunlar düzenli kontrolde erken görülür. Bakımsız depo ise çoğu zaman en yoğun günde, içi ürün doluyken durur.
İşletmenin yapabileceği kontroller
Bu kontroller elektrik panosu açmadan ve cihaza müdahale etmeden yapılır. Aşağıdaki sıklıklar örnek bir düzendir; kendi işletmenize göre uyarlayın.
Her gün
- Göstergedeki sıcaklığı belirli saatlerde kaydedin.
- Kapının tam kapandığını ve açık bırakılmadığını kontrol edin.
- Evaporatörde olağandışı buz birikimi var mı bakın.
- Göstergede alarm veya kod varsa not edip fotoğraflayın.
Her hafta
- Kapı contasında yırtık, ezilme veya buz izi var mı bakın.
- Zeminde, tavanda ve drenaj tavası çevresinde su ya da buz arayın.
- Kondenserin önünü ve çevresini açık, temiz tutun.
- Ürünlerin evaporatörün önünü kapatmadığından emin olun.
- Göstergeyi ayrı bir termometreyle karşılaştırın.
Oda temizliği
İç temizlik, işletmenizin gıda güvenliği planına göre yapılır. Evaporatöre ve elektrikli parçalara su püskürtmeyin. Panel yüzeyine uygun temizlik maddesi kullanın.
Örnek günlük kontrol formu
| Tarih / saat | Gösterge | Termometre | Kapı ve conta | Evaporatörde buz | Not / kod | Paraf |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygun / değil | Yok / var | |||||
| Uygun / değil | Yok / var |
Hedef sıcaklığı ve izin verilen sapmayı ürüne göre işletmenizin kalite veya gıda güvenliği sorumlusu belirler.
Servisin periyodik bakımında neler yapılır?
- Kondenser temizliği: Elektrik kesilir, petek lamellere zarar vermeyen bir yöntemle temizlenir. Fan ve fan motoru kontrol edilir.
- Evaporatör ve drenaj: Petek, fanlar, drenaj tavası ve tahliye hattı temizlenir. Eksi derecedeki odalarda tahliye hattı ısıtıcısı kontrol edilir.
- Defrost: Defrost ısıtıcıları ölçülür, bitiş sensörü ve defrost ayarları gözden geçirilir.
- Soğutma devresi: Emme ve basma basınçları ölçülür. Aşırı ısınma ve aşırı soğutma değerlerine bakılır; bunlar gaz miktarının ve genleşme valfi ayarının doğru olup olmadığını gösterir. Bağlantılarda kaçak aranır.
- Kompresör: Çektiği akım, sesi ve titreşimi kontrol edilir; gözetleme camı olan modellerde yağ seviyesine bakılır.
- Elektrik: Pano bağlantılarının sıkılığı, kontaktör kontakları, koruma elemanları ve faz koruma rölesi kontrol edilir.
- Kontrol ve alarm: Sensörler bağımsız ölçümle karşılaştırılır, ayarlar kontrol edilir, alarm denenir.
- Kapı ve panel: Conta, kapı ısıtıcısı, kapının kapanması ve panel birleşimleri incelenir.
- Kayıt: Ölçülen değerler ve yapılan işler servis kaydına geçirilir. Bir sonraki bakımda değişim bu kayıtla karşılaştırılır.
Bakımda soğutucu gaz "tamamlanmaz". Ölçümde eksiklik çıkarsa bu bir kaçak demektir; önce kaçak bulunur ve onarılır. Süreci soğuk oda gaz dolumu yazısında anlattık.
Deponuz için bakım planı
Kocaeli ve Sakarya'da soğuk hava deposu ve soğuk odaların periyodik bakımını yapıyor, her ziyareti servis kaydına geçiriyoruz. Bakım kapsamını soğuk hava deposu bakımı bölümünde görebilir, plan için 0532 213 78 66 numarasını arayabilirsiniz.
Bakım ne sıklıkla yapılmalı?
Tek bir doğru aralık yoktur. Şunlar sıklığı artırır:
- Deponun kesintisiz ve yüksek yükte çalışması
- Kapının gün boyu sık açılması
- Kondenserin tozlu, unlu, yağlı veya yaprak dolu bir ortamda olması
- Yaz sıcaklarında kondenserin zorlanması
- Üreticinin cihaz için öngördüğü bakım talimatı
Pratikte yoğun yaz döneminden önce bir kontrol çoğu depoda işe yarar. Aralığı, ilk bakımlarda kondenserin ne kadar kirlendiğine ve ölçümlerin nasıl değiştiğine bakarak birlikte belirleriz.
Yasal sızıntı kontrolü
Türkiye'de florlu sera gazı içeren soğutma ekipmanı Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik kapsamındadır (Resmî Gazete, 15 Ekim 2024, sayı 32693). Yönetmeliğe göre 5 ton CO2 eşdeğeri ve üzerinde akışkan içeren ekipmanda en az 12 ayda bir sızıntı kontrolü yapılır; sızıntı tespit sistemi varsa bu süre 24 aydır. Daha büyük sistemlerde aralık kısalır. Deponuzun bu kapsamda olup olmadığı, cihaz etiketindeki akışkan türü ve miktarından hesaplanır.
Bakım sözleşmesi gerekli mi?
Zorunlu değildir, ama ziyaretlerin unutulmasını önler ve kayıtları tek yerde toplar. Sözleşmede ziyaret sayısı, her ziyarette yapılacak işler, parça ve gazın dahil olup olmadığı yazılı olmalıdır. Neye dikkat edileceğini bakım sözleşmesi yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Soğuk hava deposu bakımı ne sıklıkla yapılmalı?
Kullanım yoğunluğuna, ortamın tozuna ve üretici talimatına göre değişir. Yoğun yazdan önce bir kontrol çoğu depoda yerindedir. Belirli büyüklüğün üzerindeki sistemlerde yasal sızıntı kontrolü aralıkları da ayrıca uygulanır.
Kondenser temizliğini kendimiz yapabilir miyiz?
Kondenserin önünü ve çevresini açık tutmak işletmenin işidir. Peteğin temizliği ise elektriğin kesilmesini ve lamellere zarar vermeyen bir yöntemi gerektirir; servise bırakmanızı öneririz. Basınçlı su veya hava yanlış kullanılırsa lameller ezilir.
Bakımda gaz basılır mı?
Ölçümde eksiklik yoksa hayır. Soğutucu akışkan kapalı devrede tüketilmez. Eksiklik varsa bir kaçak vardır; kaçak bulunup onarılmadan gaz eklemek sorunu yalnız erteler.
Bakım arızaları tamamen önler mi?
Hayır, ama riskini azaltır ve sorunu ürün kaybından önce yakalar. Bakıma rağmen arıza olursa arıza servisimize ulaşabilirsiniz; ürün kaybı riski olan çağrıları öne alıyoruz.
Evaporatördeki buzun nedenlerini soğuk hava deposunda buzlanma, soğutma düşüşünün nedenlerini soğuk hava deposu soğutmuyor yazısında bulabilirsiniz.
Soğuk hava deponuz için bakım planı
Deponun tipini, büyüklüğünü ve bulunduğu ilçeyi yazın; kapsamı ve ziyaret takvimini birlikte belirleyelim.