Chiller (su soğutma grubu), suyu veya glikollü suyu soğutup borularla fan coil'lere, klima santrallerine ya da üretim makinelerine gönderen merkezi bir soğutma cihazıdır. İçinde klimadakiyle aynı soğutma çevrimi çalışır; fark, soğutulan şeyin doğrudan oda havası değil su olmasıdır. VRF'de ise soğutucu akışkan boru hattıyla doğrudan odalardaki iç ünitelere gider. Chiller daha çok büyük merkezi yapılarda ve proses soğutmasında, VRF ise bölgesel kontrol isteyen ofis, otel ve konut projelerinde tercih edilir.

Chiller ne işe yarar?

İki ana kullanım alanı vardır:

  • Konfor iklimlendirmesi: Otel, hastane, AVM ve plaza gibi büyük yapılarda soğuk su, fan coil'lere ve klima santrallerine dağıtılır.
  • Proses soğutması: Fabrikalarda plastik enjeksiyon kalıpları, gıda ve kimya prosesleri, makine ve hidrolik yağ devreleri soğutulur.

Sektörde "soğutma grubu", "chiller grubu" ve "su soğutma grubu" aynı cihaz için kullanılır. Mutfaklardaki şoklama dolabı (blast chiller) ve akvaryum soğutucuları adı benzese de farklı ürünlerdir.

Chiller nasıl çalışır?

Kompresörlü bir chiller'da soğutucu akışkan dört ana parça arasında dolaşır:

  1. Evaporatör: Su ile akışkanın karşılaştığı ısı değiştiricisidir (eşanjör). Akışkan burada buharlaşırken suyun ısısını çeker; su soğur.
  2. Kompresör: Buharlaşan akışkanı sıkıştırır. Kapasiteye göre scroll, vidalı veya santrifüj tipleri kullanılır.
  3. Kondenser: Akışkan topladığı ısıyı burada dışarı atar ve yoğuşur.
  4. Genleşme valfi: Akışkanın basıncını düşürür; çevrim yeniden başlar.

Soğuyan su, pompalarla bina veya tesis içindeki boru hattına basılır. Fan coil'den ya da makineden ısı alıp ısınan su chiller'a geri döner. Bu devrede pompa, filtre, genleşme tankı ve akış anahtarı bulunur. Akış anahtarı, su akmıyorsa chiller'ın çalışmasını engelleyen bir güvenlik elemanıdır.

Konfor uygulamalarında sık kullanılan bir tasarım çifti, chiller'dan 7 °C'de çıkan ve 12 °C'de dönen sudur; değerler projeye göre değişir. Donma riski olan devrelerde suya glikol katılır.

Isı kaynağıyla (atık ısı, buhar, sıcak su) çalışan absorbsiyonlu chiller'lar da vardır. Bu yazı yaygın olan kompresörlü tipi anlatır.

Hava soğutmalı mı, su soğutmalı mı?

Fark, kondenserin topladığı ısıyı nereye attığıdır.

Hava soğutmalı chiller

Isıyı fanlarla doğrudan dış havaya atar. Çoğunlukla çatıya veya açık alana kurulur. Soğutma kulesi gerektirmez; kurulum ve işletme görece basittir. Verimi dış hava sıcaklığından daha çok etkilenir.

Su soğutmalı chiller

Isıyı ayrı bir su devresine verir; bu su soğutma kulesi veya kuru soğutucuda soğutulur. Makine dairesine kurulur. Büyük kapasitelerde verimli olabilir; su şartlandırma ve kule bakımı ister.

Fan coil nedir?

Fan coil, içinde bir su serpantini ve fan bulunan iç ünitedir. Chiller'dan gelen soğuk su serpantinden geçer, fan oda havasını bu serpantin üzerinden üfler. Tavan, kaset, kanallı ve döşeme tipi modelleri vardır.

  • İki borulu sistem: Aynı borudan mevsime göre ya soğuk ya sıcak su gelir. Bütün bina aynı anda ya soğutur ya ısıtır.
  • Dört borulu sistem: Soğuk ve sıcak su ayrı borulardan gelir. Bir oda ısıtılırken diğeri soğutulabilir.

Fan coil ile klima arasındaki fark: Split klimanın iç ünitesine soğutucu gaz gelir ve sistemin kendi kompresörü vardır. Fan coil'e ise su gelir; kompresörü yoktur, soğutmayı merkezdeki chiller yapar.

Klima santrali de chiller'dan soğuk su alabilir. Santral, taze havayı filtreler, soğutur veya ısıtır ve kanallarla mekânlara dağıtır. Taze hava ihtiyacını iş yerinde taze hava yazımızda anlattık.

Chiller ile VRF farkı

VRF (değişken soğutucu akışkan debili sistem), bir dış ünitenin soğutucu akışkanı borularla çok sayıda iç üniteye gönderdiği ve her iç ünitenin ayrı kontrol edildiği bir sistemdir. Ayrıntısı VRF nedir rehberimizde.

Chiller ve VRF karşılaştırması
KonuChillerVRF
Binada dolaşanSu veya glikollü su. Soğutucu akışkan cihazın içinde kalır.Soğutucu akışkan; borularla odalardaki iç ünitelere kadar gider.
IsıtmaTek başına ısıtmaz. Kazan, ısı pompası tipi chiller veya dört borulu sistem gerekir.Isı pompası olarak ısıtır. Isı geri kazanımlı modellerde aynı anda ısıtma ve soğutma yapılabilir.
Bölgesel kontrolFan coil'lerde oda termostatı olur; su sıcaklığı merkezde belirlenir.Her iç ünite ayrı ayar ve programla çalışır.
Proses soğutmasıUygundur; makine ve proses suyunu soğutabilir.Konfor iklimlendirmesi içindir.
YerleşimChiller, pompa grubu ve çoğu zaman makine dairesi ister.Dış üniteler çatıda veya balkonda; makine dairesi gerekmez.
BakımSoğutma devresi yanında su tarafı: su kalitesi, filtre, pompa, varsa kule.Dış ünite, iç üniteler, filtreler ve akışkan devresi.

VRF'de akışkan odalara kadar geldiği için küçük hacimli odalarda akışkan miktarının ilgili standartlara göre kontrol edilmesi gerekir. Chiller'da bu konu makine dairesi ve cihaz yerleşiminde ele alınır.

Hangi yapıda hangisi?

Çok büyük merkezi yapılarda, proses soğutması olan fabrikalarda ve soğuk suya zaten ihtiyaç duyan tesislerde chiller öne çıkar. Oda sayısı fazla, kullanım saatleri farklı olan ofis, otel ve konut projelerinde VRF çoğu zaman daha esnektir. Birçok tesiste ikisi birlikte kullanılır: üretim için chiller, idari ofisler için VRF. Doğru seçim bina büyüklüğüne, ısıtma ihtiyacına, işletme düzenine ve yatırım ile işletme maliyetine bağlıdır. Fabrika özelindeki seçimi fabrika iklimlendirme rehberimizde ele aldık.

Tesisiniz için chiller mı, VRF mi?

Kocaeli ve Sakarya'da chiller projelendirme, montaj, bakım ve arıza servisi veriyoruz; üretimi durduran arızaları öne alıyoruz. Kapsamı chiller sistemleri sayfamızda bulabilir, ön değerlendirme için 0532 213 78 66 numarasını arayabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Chiller ile klima arasındaki fark nedir?

Klima odadaki havayı doğrudan soğutur; iç üniteye soğutucu gaz gelir. Chiller ise suyu soğutur ve bu su fan coil'ler, santraller veya makineler üzerinden soğutma yapar. Chiller genellikle bütün bir binayı ya da tesisi besleyen merkezi bir cihazdır.

Chiller kışın ısıtma yapar mı?

Standart bir chiller yalnız soğutur. Isıtma için kazan, ısı pompası tipi chiller ya da ayrı bir ısıtma devresi gerekir. Dış ortamdaki devrelerde kışın donma riskine karşı glikol veya tahliye gibi önlemler alınır.

Fan coil ile klima arasındaki fark nedir?

Fan coil'in kompresörü yoktur; chiller'dan gelen soğuk suyla çalışır. Split klimanın iç ünitesine ise soğutucu gaz gelir ve kendi dış ünitesi vardır. Fan coil tek başına çalışmaz, merkezi bir su sistemine bağlıdır.

Chiller bakımı neden önemlidir?

Kirli kondenser ve eşanjör verimi düşürür, kompresörü zorlar. Su tarafındaki tıkanma ve donma ise eşanjöre zarar verebilir. Bakımda neye bakıldığını chiller bakımı yazımızda listeledik.

Ürün saklamak için soğutma gerekiyorsa chiller değil soğuk hava deposu düşünülür. Fabrika iklimlendirmesinin genel çerçevesi için endüstriyel iklimlendirme sayfamıza bakabilirsiniz.

Chiller projeniz veya mevcut sisteminiz için

Kullanım amacını, mevcut sistemi ve tesisin ilçesini anlatın; yerinde inceleyip kapsamı birlikte belirleyelim.

Arayın: 0532 213 78 66
← Tüm Yazılar